Giải đáp thắc mắc về sốt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Trang Chủ / Kinh nghiệm hay / Giải đáp thắc mắc về sốt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Trẻ bị sốt là tình trạng phổ biến khiến nhiều cha mẹ lo lắng và bối rối. Hiểu đúng về sốt cũng như cách chăm sóc phù hợp sẽ giúp cha mẹ tự tin hơn trong việc đối phó khi con gặp phải vấn đề này. Dưới đây là những giải đáp từ chuyên gia về các vấn đề thường gặp khi trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bị sốt.

Nội Dung Bài Viết

Nên dùng loại nhiệt kế nào để đo thân nhiệt cho trẻ?

Việc lựa chọn nhiệt kế phù hợp để đo nhiệt độ cho trẻ là bước đầu tiên quan trọng khi nghi ngờ con bị sốt. Đối với trẻ sơ sinh dưới ba tháng tuổi, đo nhiệt độ qua đường trực tràng thường cho kết quả chính xác nhất, được coi là tiêu chuẩn vàng. Tuy nhiên, phương pháp này có thể khiến bé khó chịu và không dễ thực hiện tại nhà.

Thay vào đó, cha mẹ có thể cân nhắc sử dụng nhiệt kế điện tử hoặc nhiệt kế hồng ngoại tiện lợi hơn. Các loại nhiệt kế này cho kết quả nhanh chóng và có thể đo ở nhiều vị trí như trán, tai, nách hoặc miệng (với trẻ lớn hơn). Nhiệt kế đo trán và nhiệt kế đo tai sử dụng công nghệ hồng ngoại, đo nhanh nhưng cần đảm bảo đo đúng kỹ thuật để có kết quả tin cậy. Nhiệt kế đo nách thường cho kết quả thấp hơn khoảng 0.5°C so với đo trực tràng hoặc tai. Điều quan trọng cần ghi nhớ là tuyệt đối không sử dụng nhiệt kế thủy ngân vì nguy cơ vỡ và phơi nhiễm độc hại. Hãy đọc kỹ hướng dẫn sử dụng của từng loại nhiệt kế để đo thân nhiệt cho bé một cách chính xác nhất.

Thế nào là thân nhiệt được xem là sốt ở trẻ?

Việc xác định trẻ có bị sốt hay không cần dựa vào chỉ số thân nhiệt đo được và vị trí đo. Theo khuyến cáo chung, mức nhiệt độ được coi là sốt ở trẻ nhỏ là từ 38°C trở lên khi đo ở trực tràng hoặc tai. Khi đo ở miệng, nhiệt độ từ 37.5°C được xem là sốt. Nếu đo nhiệt độ ở nách, chỉ số từ 37.2°C trở lên thường được xem là sốt, dù đây là phương pháp kém chính xác nhất.

Điều cần lưu ý là nhiệt độ cơ thể trẻ có thể thay đổi nhẹ trong ngày và chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài như quần áo quá ấm, nhiệt độ môi trường hay sau khi trẻ hoạt động mạnh. Tuy nhiên, khi nhiệt độ vượt qua các ngưỡng trên và kèm theo các dấu hiệu khác như quấy khóc, mệt mỏi, kém linh hoạt, cha mẹ nên nghĩ đến khả năng trẻ đang bị sốt.

Nguyên nhân phổ biến khiến trẻ bị sốt

Sốt ở trẻ thường không phải là một căn bệnh, mà là một dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch của cơ thể đang hoạt động để chống lại tác nhân gây bệnh. Phần lớn các trường hợp trẻ bị sốt là do nhiễm virus, chẳng hạn như cảm lạnh, cúm hoặc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác. Nhiễm khuẩn, mặc dù ít phổ biến hơn, cũng có thể gây sốt, ví dụ như viêm tai giữa, viêm họng do liên cầu khuẩn hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu.

<>Xem Thêm Bài Viết:<>

Ngoài ra, sốt nhẹ có thể xảy ra sau khi tiêm phòng ở một số trẻ. Đây thường là phản ứng bình thường và không kéo dài. Mọc răng cũng có thể gây sốt nhẹ ở một số trẻ, nhưng sốt cao thường không phải do mọc răng mà cần tìm nguyên nhân khác. Hiểu được nguyên nhân sốt sẽ giúp cha mẹ bình tĩnh hơn và xác định khi nào cần can thiệp y tế.

Trẻ sốt cao có thể gặp ảo giác không?

Tình trạng sốt cao có thể ảnh hưởng đến trạng thái tinh thần của trẻ, và ảo giác là một khả năng, dù không phổ biến bằng ở người lớn. Khi trẻ nhỏ bị sốt, đặc biệt với nhiệt độ từ 38.9°C (102°F) trở lên, một số trẻ có thể nhìn thấy hoặc nghe thấy những thứ không có thực. Điều này có thể khiến trẻ sợ hãi, quấy khóc hoặc lo lắng.

Mặc dù trải nghiệm này gây khó chịu cho cả trẻ và cha mẹ, nhưng ảo giác do sốt thường vô hại và sẽ biến mất khi thân nhiệt của trẻ hạ xuống. Cha mẹ nên ở bên cạnh trấn an con, giải thích rằng con đang bị bệnh và những điều con nhìn thấy không có thật. Tuy nhiên, nếu trẻ có dấu hiệu rối loạn ý thức hoặc hành vi bất thường khác, cần tham khảo ý kiến bác sĩ.

Co giật do sốt ở trẻ: Thực hư và cách xử lý

Co giật do sốt là một hiện tượng có thể xảy ra ở trẻ bị sốt, đặc biệt phổ biến ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi. Tình trạng này thường xuất hiện khi nhiệt độ cơ thể của trẻ tăng lên rất nhanh. Nguyên nhân chính là sự gián đoạn tạm thời hoạt động điện bình thường của não do nhiệt độ cao. Nguy cơ co giật do sốt tăng lên ở những trẻ có tiền sử gia đình mắc chứng này hoặc đã từng bị co giật do sốt trước đó.

Các triệu chứng điển hình bao gồm đảo mắt, co giật toàn thân hoặc một phần cơ thể, và đôi khi là nôn mửa. Dù trông đáng sợ và gây lo lắng tột độ cho cha mẹ, phần lớn các cơn co giật do sốt kéo dài dưới 5 phút và hiếm khi gây hại lâu dài cho trẻ, cũng không phải là dấu hiệu của bệnh động kinh. Nếu trẻ bị co giật, hãy giữ trẻ nằm trên sàn hoặc bề mặt an toàn, tránh xa các vật sắc nhọn. Nghiêng đầu trẻ sang một bên để đảm bảo đường thở thông thoáng và theo dõi thời gian co giật. Cần gọi cấp cứu hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu cơn co giật kéo dài hơn năm phút, hoặc trẻ khó thở sau cơn co giật.

Sốt cực cao trên 41°C (106°F) có thể gây tổn thương não không?

Nhiều cha mẹ lo ngại rằng sốt cao có thể gây tổn thương não vĩnh viễn cho con. Thực tế, sốt do nhiễm trùng, ngay cả khi lên tới 40-41°C, rất hiếm khi gây tổn thương não ở trẻ. Bộ não có cơ chế tự bảo vệ khỏi nhiệt độ tăng cao trong trường hợp sốt do bệnh lý thông thường. Tổn thương não do nhiệt độ cao thường xảy ra trong các tình huống say nắng hoặc tăng thân nhiệt ác tính, khi nhiệt độ cơ thể tăng vọt do phơi nhiễm với nhiệt độ môi trường cực đoan (ví dụ: bị bỏ quên trong xe hơi đóng kín vào mùa hè) hoặc do phản ứng với thuốc gây mê.

Trong những trường hợp đó, cơ chế điều hòa thân nhiệt của cơ thể bị quá tải và nhiệt độ có thể vượt ngưỡng an toàn, gây nguy hiểm. Do đó, mối nguy hiểm thực sự đối với não bộ từ nhiệt độ cao thường liên quan đến các tình huống tăng thân nhiệt cấp tính do môi trường, chứ không phải là sốt thông thường do nhiễm trùng.

Chăm sóc trẻ bị sốt tại nhà như thế nào?

Khi trẻ bị sốt nhưng vẫn tỉnh táo và chơi đùa bình thường, cha mẹ có thể chăm sóc tại nhà và theo dõi sát. Mục tiêu chính là giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn, chứ không nhất thiết phải hạ nhiệt độ về mức bình thường ngay lập tức. Đảm bảo trẻ nhỏ bị sốt được cung cấp đủ chất lỏng là vô cùng quan trọng để ngăn ngừa mất nước. Hãy cho bé bú mẹ hoặc uống sữa công thức thường xuyên hơn, hoặc cho uống nước lọc, dung dịch điện giải (như oresol) nếu trẻ lớn hơn và có nguy cơ mất nước do nôn hoặc tiêu chảy.

Giúp trẻ nghỉ ngơi đầy đủ. Mặc quần áo nhẹ nhàng, thoáng khí và giữ cho phòng ngủ mát mẻ, thông gió. Không nên ủ ấm quá kỹ cho trẻ. Có thể dùng khăn ấm lau người cho trẻ (không dùng nước lạnh hoặc đá) để giúp giảm nhiệt độ bề mặt, nhưng hiệu quả hạ sốt không bằng thuốc và chỉ nên thực hiện nếu trẻ dễ chịu. Việc sử dụng thuốc hạ sốt như Paracetamol hoặc Ibuprofen cần tuân thủ đúng liều lượng theo cân nặng và độ tuổi của trẻ, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ, đặc biệt đối với trẻ sơ sinh. Không bao giờ dùng Aspirin cho trẻ dưới 18 tuổi do nguy cơ hội chứng Reye nguy hiểm.

Khi nào cần đưa trẻ bị sốt đến bác sĩ ngay lập tức?

Mặc dù đa số trường hợp trẻ bị sốt có thể được chăm sóc tại nhà, có những dấu hiệu cảnh báo sốt nguy hiểm mà cha mẹ cần nhận biết để đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay lập tức. Đối với trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi bị sốt (thân nhiệt từ 38°C trở lên), luôn cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá, ngay cả khi trẻ không có dấu hiệu nguy hiểm rõ ràng khác, vì hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu.

Đối với trẻ lớn hơn, cần cảnh giác nếu trẻ có các triệu chứng như khó thở, thở nhanh, cánh mũi phập phồng; trẻ rất mệt mỏi, lừ đừ, khó đánh thức; xuất hiện phát ban hoặc các đốm tím li ti trên da không biến mất khi ấn vào; lưỡi, môi hoặc móng tay tái xanh (dấu hiệu thiếu oxy); cổ cứng; đau bụng dữ dội; hoặc các dấu hiệu mất nước nghiêm trọng (khóc không có nước mắt, đi tiểu rất ít hoặc không đi tiểu trong nhiều giờ, mắt trũng). Ngoài ra, nếu trẻ dưới 2 tuổi bị sốt kéo dài hơn 24 giờ mà không rõ nguyên nhân, hoặc trẻ lớn hơn bị sốt kéo dài hơn 72 giờ, hoặc cơn sốt đã biến mất rồi quay trở lại, cũng cần đưa trẻ đi khám bác sĩ để tìm nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.

Câu hỏi thường gặp về sốt ở trẻ

Hỏi: Nhiệt độ bao nhiêu thì được coi là sốt ở trẻ?
Đáp: Nhiệt độ được coi là sốt tùy thuộc vào vị trí đo. Thông thường là 38°C trở lên khi đo ở trực tràng hoặc tai, 37.5°C trở lên khi đo ở miệng, và 37.2°C trở lên khi đo ở nách.

Hỏi: Có nên dùng thuốc hạ sốt ngay khi trẻ vừa bị sốt không?
Đáp: Mục tiêu của việc hạ sốt là giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn, chứ không nhất thiết phải đưa nhiệt độ về bình thường ngay lập tức. Nếu trẻ bị sốt nhưng vẫn tỉnh táo, chơi bình thường, cha mẹ có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà như mặc quần áo thoáng mát, đảm bảo trẻ đủ nước. Chỉ nên dùng thuốc hạ sốt khi trẻ khó chịu, quấy khóc hoặc nhiệt độ tăng cao gây mệt mỏi, và luôn tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhà sản xuất về liều lượng và khoảng cách giữa các lần dùng.

Hỏi: Làm gì khi trẻ bị co giật do sốt?
Đáp: Giữ bình tĩnh, đặt trẻ nằm nghiêng trên bề mặt an toàn, nới lỏng quần áo và loại bỏ các vật sắc nhọn xung quanh. Không cố gắng giữ chặt hoặc nhét bất cứ thứ gì vào miệng trẻ. Theo dõi thời gian cơn co giật. Gọi cấp cứu ngay nếu cơn co giật kéo dài hơn 5 phút hoặc trẻ khó thở sau cơn co giật.

Hỏi: Sốt do mọc răng có nguy hiểm không?
Đáp: Mọc răng có thể khiến nhiệt độ của trẻ tăng nhẹ, nhưng thường không gây sốt cao hoặc các triệu chứng nặng nề. Nếu trẻ sốt cao hoặc có các dấu hiệu đáng lo ngại khác khi mọc răng, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để loại trừ các nguyên nhân khác nguy hiểm hơn.

Trẻ bị sốt là một phần không thể tránh khỏi trong quá trình lớn lên. Hiểu rõ về sốt và biết cách xử lý đúng đắn sẽ giúp cha mẹ bớt lo lắng và chăm sóc con tốt hơn. Luôn theo dõi sát sao và tìm kiếm sự tư vấn y tế khi cần thiết. Seebaby hy vọng những thông tin này hữu ích cho hành trình nuôi dưỡng bé yêu của bạn.

Kinh nghiệm hay